Ας μιλήσουμε για τις δεξιότητες...

 

Οι δεξιότητες ζωής αποτελούν μια σειρά δεξιοτήτων που αποκτώνται μέσω της μάθησης ή/και μέσω της εμπειρίας του καθενός και χρησιμοποιούνται για να βοηθούν άτομα και ομάδες να διαχειρίζονται αποτελεσματικά προβλήματα και ζητήματα της καθημερινότητας.

Οι δεξιότητες (skills) χωρίζονται σε διάφορες κατηγορίες ανάλογα με το είδος τους. Ένας βασικός διαχωρισμός είναι σε hard skills και soft skills. Τα hard skills (σκληρές ή κάθετες δεξιότητες) είναι όλες εκείνες οι τεχνικές δεξιότητες που συνδέονται με συγκεκριμένες γνώσεις (που αποκτώνται πχ μέσω σπουδών) και με το κάθε επάγγελμα χωριστά. Τα soft skills (μαλακές ή οριζόντιες δεξιότητες) είναι οι δεξιότητες που πρέπει να έχουμε ανεξάρτητα από το επάγγελμα που κάνουμε και πλέον οι εργοδότες τις τοποθετούν πολύ ψηλά ως προς τη σημαντικότητά τους. Οι οριζόντιες δεξιότητες είναι τα προσωπικά χαρακτηριστικά κάθε ατόμου τα οποία μεταφέρονται από ένα οποιοδήποτε πλαίσιο σε ένα άλλο, προσωπικό, επαγγελματικό, κοινωνικό.

Πώς χωρίζονται τα soft skills;

Ατομικές δεξιότητες

Πρόκειται για την αυτογνωσία και την ικανότητα διαχείρισης του εαυτού μας, των συνηθειών και των συναισθημάτων μας.

Αυτοεπίγνωση: Το να αναγνωρίζουμε τι νιώθουμε κάθε στιγμή (θυμό, άγχος, ντροπή, χαρά, απογοήτευση, κινητοποίηση, έμπνευση κτλ.), καθώς και το πώς αυτό επηρεάζει τη συμπεριφορά μας.

Αυτορρύθμιση: Αφού αναγνωρίσουμε τι συναισθήματα νιώθουμε, ιδιαίτερα σημαντικό είναι και να μπορούμε, αν χρειάζεται, να τα ρυθμίσουμε προκειμένου να συνεχίσουμε την εργασία  μας.

Αυτοπεποίθηση: Το να κρατάμε σταθερή την πίστη στον εαυτό μας με την πεποίθηση πως, ό,τι κι αν συμβεί, θα τα καταφέρουμε, παρ’ όλες τις δυσκολίες που προκύπτουν.

Διαχείριση άγχους: Η ικανότητα να παραμένουμε ήρεμοι και με καθαρό νου σε καταστάσεις πίεσης.

Υπομονή και επιμονή: Το να διατηρούμε την αφοσίωση και τον ενθουσιασμό μας παρά τις δυσκολίες, τις αποτυχίες, τη ρουτίνα και τις αντιθέσεις.

Συγχώρεση: Το να έχουμε τη δύναμη να συγχωρούμε τον εαυτό μας και κατ’ επέκταση τους άλλους για τα λάθη που συμβαίνουν και να μπορούμε να προχωράμε χωρίς συναισθηματικά βάρη.

Οι παραπάνω δεξιότητες αποτελούν τη βάση για μια σταθερή απόδοση στον χώρο εργασίας, πράγμα που ωφελεί εξίσου εμάς, τους συναδέλφους και τον εργοδότη μας.

 

Κοινωνικές δεξιότητες

Πρόκειται για ικανότητες που σχετίζονται με το πώς αλληλεπιδρούμε και συνεργαζόμαστε με άλλους ανθρώπους.

Επικοινωνιακές δεξιότητες: Με τον όρο αυτό ίσως οι περισσότεροι νοούν την άνεση με την οποία μιλάει κάποιος, όμως η σωστή επικοινωνία βασίζεται πρώτιστα στο να μπορούμε να ακούμε ενεργά τον συνομιλητή μας και στη συνέχεια να διατυπώνουμε τις σκέψεις μας με τρόπο που να περνά το μήνυμα που θέλουμε. Εδώ εμπίπτει και η κατανόηση της γλώσσας του σώματος, το χιούμορ, ο δημόσιος λόγος, η γρήγορη σκέψη, η διπλωματία, η ευχέρεια γραπτού λόγου, η ευγένεια κ.ά.

Ομαδικότητα και συνεργασία: Το να εργαζόμαστε αρμονικά στο πλαίσιο μιας ομάδας με διαφορετικά ατομικά χαρακτηριστικά, να βρίσκουμε κοινό έδαφος, να έχουμε ενσυναίσθηση και να επιλύουμε τις συγκρούσεις.

Δημιουργική σκέψη: Εδώ εμπίπτει η δημιουργική επίλυση προβλημάτων, η κριτική σκέψη, η καινοτομία, η αίσθηση του design και της καλαισθησίας, δεξιότητες που εκτιμώνται ιδιαίτερα από τους εργοδότες ακόμα και σε επαγγέλματα που δεν έχουμε φανταστεί.

Βασική γνώση της τεχνολογίας: Ας βάλουμε ένα τέλος στην πεποίθηση πως οι βασικές γνώσεις τεχνολογίας αφορούν μόνο στις δουλειές γραφείου. Σήμερα οι υπάλληλοι καταστημάτων πραγματοποιούν ηλεκτρονικές παραγγελίες και διαχειρίζονται e-shops και οι επαγγελματίες οδηγοί χρησιμοποιούν G.P.S. Η τεχνολογία βρίσκεται σχεδόν σε όλα τα επαγγέλματα και χρειάζεται να το εμπεδώσουμε όλοι όσοι αναζητάμε εργασία.

Ικανότητες επιρροής: Το να κάνουμε τους άλλους να νιώθουν άνετα, να τους κινητοποιούμε, να τους πείθουμε, να διαπραγματευόμαστε μαζί τους και να μπορούμε να πωλούμε αποτελούν ανεκτίμητα χαρίσματα. Ειδικά για την ικανότητα πώλησης αξίζει να αναφερθεί πως σίγουρα δεν αφορά μόνο στους πωλητές προϊόντων και υπηρεσιών, εφόσον και η προώθηση μιας ιδέας ή μιας απόφασης διέπεται από τους ίδιους κανόνες.

Προσαρμοστικότητα: Καλούμαστε να ζήσουμε και να εργαστούμε σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από αλλαγές, εξ’ ου και η ικανότητα προσαρμογής σε νέες ιδέες, νομοθεσίες, εργασιακά περιβάλλοντα, τεχνολογίες, συναδέλφους και ξαφνικές αλλαγές είναι απαραίτητη.

 

Ανάπτυξη δεξιοτήτων

Αρχικά, όλοι μας έχουμε soft skills, αφού όλοι έχουμε εμπειρίες από τη ζωή. Οι ευθύνες, τα λάθη, τα ενδιαφέροντα, οι υποχρεώσεις, τα χόμπι, οι απογοητεύσεις, οι χαρές, όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων εντός και εκτός εργασίας είναι μια διαρκής πηγή ερεθισμάτων που μας βοηθούν να αναπτύξουμε τις δεξιότητές μας, αρκεί να παρατηρούμε τα ερεθίσματα γύρω μας. Μπορεί ακόμα να έχουμε και δεξιότητες «κρυφές», που δεν τις έχουμε ανακαλύψει, οι οποίες όχι μόνο θα μας βοηθήσουν στη δουλειά μας, αλλά ενδεχομένως θα μπορούν να μπουν και στο βιογραφικό μας.

Αν αποφασίσουμε πως θέλουμε να βελτιώσουμε την γκάμα μας, τα καλά νέα είναι πως μπορούμε ξεκινώντας από… τώρα! Όλες οι ατομικές δεξιότητες και οι περισσότερες από τις κοινωνικές μπορούν να ξεκινήσουν να ενισχύονται άμεσα, απλώς με μια δική μας απόφαση. Μπορώ να ξεκινήσω σήμερα να παρατηρώ τα συναισθήματά μου, να δουλέψω την υπομονή μου ή να ενισχύσω την επικοινωνιακή μου δεινότητα ακούγοντας ενεργά.

Άλλοι τρόποι ανάπτυξης είναι τα ποικίλης θεματολογίας διαδικτυακά σεμινάρια (διαχείριση χρόνου στο περιβάλλον εργασίας, λήψη αποφάσεων, branding, ιστορία της τέχνης κ.ά.), ο εθελοντισμός, μέσα από τον οποίο αναπτύσσουμε έναν σωρό δεξιότητες, καθώς και το να ζητήσουμε από κάποιον που γνωρίζει κάτι καλά να μας το μάθει.

Εδώ αξίζει να σημειωθεί πως η ανάπτυξη των ήπιων δεξιοτήτων δεν σταματά ποτέ, καθώς πάντα προκύπτουν νέες καταστάσεις στις οποίες καλούμαστε να ανταποκριθούμε και να μάθουμε από αυτές.

 

Τρόποι ανάδειξης των soft skills μας

Μετά την ανάπτυξη των δεξιοτήτων μας σειρά έχει να τις αναδείξουμε. Οι περισσότερες κοινωνικές δεξιότητες μπορούν να γραφούν αυτολεξεί στο βιογραφικό σημείωμα ή να φανερωθούν με πιο έμμεσους τρόπους σε αυτό ή στη συστατική επιστολή.

Αν έχω, για παράδειγμα, βασικές γνώσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών, μπορώ να το συμπεριλάβω στο κάτω μέρος του βιογραφικού μου ακόμα κι αν δεν έχω κάποιο αντίστοιχο πτυχίο. Αν είμαι πολύ καλός πωλητής, αυτό μπορεί να φανεί με μια αριθμητική αναφορά των επιτευγμάτων μου. Στην περίπτωση που θέλω να δείξω πως είμαι δημιουργικός μπορώ να στήσω ένα βιογραφικό με μορφή και εμφάνιση διαφοροποιημένη από την κλασική (χωρίς βέβαια υπερβολές).

Οι ατομικές δεξιότητες είναι συνήθως δύσκολο να αποτυπωθούν γραπτά, γι’ αυτό καλό θα ήταν να τις αναδείξουμε στο στάδιο της συνέντευξης και στη συνέχεια κατά τη διάρκεια της δουλειάς μας.

Ματίνα Κόντου

Life & Business Coach